Լուրերու Արխիվ

00Yessayi Havatian

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ

Երեւանի Աղբը Լիբանանեան Ընկերութիւն Մը Կը Հաւաքէ

 1

Գիւղատնտես Ֆետի Ասսաֆն ու իր կինը առաջին անգամն է, որ Հայաստան կ՛այցելեն: Հիացած են Հայաստանով: Տեսած են` Խոր Վիրապը, Նորավանքը, Արենիի քարայրը, Տաթեւի ճոպանուղին եւ վանքը, Գեղարդի վանական համալիրը, Սեւանը, Գօշավանքը, Հաղարծինը եւ Դիլիջանի «դրախտ»-ը:

Շրջած են նաեւ քաղաքամայր Երեւանի մէջ եւ հիացած` քաղաքի երթեւեկի կանոնաւորութեամբ, ապահովութեամբ ու մաքրութեամբ:

Երբ իր դժգոհութիւնը յայտնեց Պէյրութի աղբակոյտերու մասին, Երեւանի աղբի կողովներուն վրայ նկատելով Sanitex արձանագրութիւնը` հարցուց.

– Sanitex-ը լիբանանեան ընկերութիւն չէ՞, ինչպէ՞ս կրնան հոս այսքան մաքուր պահել իսկ Պէյրութը թաղուած է աղբի մէջ…

– Ես ալ քեզի պէս զարմացած եմ,- ըսի:

Համազգայինի «Բագին»-ի Սիրահարներու Հանդիպումը`Հանդէսի 55-ամեակին Առիթով

2

Թէ այս տարի քաղաքամայր Երեւանը հիւրընկալած է ամէնէն մեծաթիւ զբօսաշրջիկները` յայտնի է բոլորին: Թէ այս տարի Երեւանի մէջ բազմաբնոյթ հանդիպումներ եւ ժողովներ կայացած են` այդ մէկն ալ յայտնի է: Սակայն այն, որ Համազգային մշակութային միութեան կողմէ հրատարակուող «Բագին» գրական հանդէսի 55-ամեակին առիթով հանդէսի սիրահարներէն խումբ մը հաւաքուի Երեւանի «Ակումբ» (Տը Քլապ) սրճարանին մէջ եւ կենաց բարձրացնեն հանդէսի յարատեւութեան համարեզակի երեւոյթ է Սեղմ, բայց ջերմ հանդիպում մը, որուն ներկայ էին Համազգայինի Կեդրոնական վարչութեան անդամները, «Բագին»-ի խմբագրական կազմէն  անդամներ, հին ու նոր գրողներ, հրապարակագիրներ եւ «Բագին»-ի սիրահար ընթերցողներ:

«Բագին»-ի երիտասարդ գլխաւոր խմբագիր Սոնիա-Սանան Քիլեճեանը ողջունեց ներկաները` յայտնելով, թէ «Բագին»-ը պիտի շարունակէ իր երթը` արդիական իր տեսքով եւ բովանդակութեամբ: Ողջոյնի խօսքով հանդէս եկաւ Հայաստանի գրողներու միութեան նախագահ բանաստեղծ Էդուարդ Միլիտոնեանը, որ պատմեց, թէ ինչպէս Խորհրդային ժամանակաշրջանին  «Բագին»-ը կը խլուէր ձեռքէ ձեռք եւ շատերու արգիլուած գրութիւնները լոյս կը տեսնէին «Բագին»-ի էջերուն… Խօսք առաւ նաեւ գրական հանդէսի երիտասարդ խմբագիրներէն` հայրենի գրող Արամ Պաչեանը: Ներկաները խմեցին կենացը  «Բագին»-ի հիմնադիրներուն, նախկին խմբագիրներուն, աշխատակիցներուն եւ այժմու խմբագրական կազմին` յարատեւութիւն մաղթելով «Բագին»-ին:

Գրականագէտ Մարկ Նշանեանը «յեղափոխութիւն» կոչեց «Բագին»-ի արդիականացումը յաջողութիւն մաղթելով գրական հանդէսին: Ներկաներէն եղան նաեւ առաջարկներ եւ ամէնէն կարեւորը` բոլորը առիթ ունեցան գինովնալու «Բագին»-ով…

Երեւանը Աշխարհի Ամենաապահով Քաղաքն Է

Երեւանի մէջ տեղափոխուելու համար ամենագործնականը թաքսիներն են: Վարորդներն ալ միշտ տրամադրուած են պատմելու իրենց կեանքի պատմութիւնը, մանաւանդ երբ գիտնան,  որ յաճախորդը ուրիշ երկրէ եկած է: Հայաստան այցելող բոլոր զբօսաշրջիկներն ալ առիթը ունեցած են լսելու այլազան վարորդներու պատմութիւնները, որոնք ընդհանրապէս  իրենց դժգոհութիւններու մասին են: Շատ հազուագիւտ են այն վարորդները, որոնք չեն խօսիր իրենց մասին եւ ճամբորդին ուշադրութիւնը կը հրաւիրեն երկրին մէջ առկայ դրական երեւոյթի մը վրայ:

Թաքսիի վարորդներէն մէկը մեր ուշադրութեան յանձնեց Երեւանի ապահով ըլլալու իրողութիւնը` յայտնելով, որ` «Պետութիւնը սաղ վերահսկում է մեր առօրեան, ախպէ՛ր. բոլոր սիւներուն վրայ նկարահանող տեսախցիկներ կան, եւ որեւէ սխալի պարագային, շատ արագ ոստիկանները կը բռնեն ականջներէդ: Գերմանացի զբօսաշրջիկը կատակելով` ըսաւ, որ Երեւանը աշխարհի ամենաապահով քաղաքն է, ուր եթէ կինդ բնակարանէն դուրս մոռնաս, մարդ չի մօտենար իրեն…»:

Պանանը Աժանցած Է

Մեր վարորդը Պէյրութէն է: 2006-ին վերջնականապէս հաստատուած է Երեւան: Արդէն տասը տարիէ ի վեր Հայաստանի մէջ ապրելով` վարժուած է երեւանեան ապրելակերպին: Իմ այն հարցումիս` թէ դրական տեղաշարժ կը նկատու՞ի երկրին մէջ այս վարչապետին օրով, պատասխանեց, որ «Բոլորին համար զգալի է դրական տեղաշարժը»: Երբ անպայման խնդրեցի, որ գոնէ մէկ օրինակ յիշէ, յայտնեց .

– Պանանին քիլոն վերջին տասը տարիներուն կը վաճառուէր 900-1000 դրամով: Առաջին անգամն է,  որ պանան կրցանք գնել 650 դրամով: Աժանցած է,  չէ՞:

Քանի մը օր ետք ես ալ նկատեցի գինի հսկայական նուազում` գիւղատնտեսական պարարտացուցիչի մը: Չորս տարի առաջ պարկին գինը շուրջ 150 ամերիկեան տոլար էր,  իսկ հիմա` 50…

Աշխարհը Շատ Փոքր Է

Հիւրերուն հետ տեսնելէ ետք Սեւանը, Գօշավանքն ու Հաղարծինը, որոշած էինք ճաշել Դիլիջանի մէջ: Հարազատներէս մէկը թելադրած էր նոր բացուած «Քարահունչ» ճաշարանը առաջնորդել հիւրերը: Ազգագրական ճաշերով , հայկական ժայռապատկերներով զարդարուած ճաշարանը տպաւորիչ էր: Ճաշէն ետք, երբ բարձր տրամադրութեամբ կը պատրաստուէինք մեկնելու, ճաշարանի սպասաւորներէն մէկը մեզի մօտենալով` յայտնեց, որ ճաշարանին խոհարարը այնճարցի էր:

– Հինգ ամիս է հոս կ՛աշխատիմ: Շատ գոհ եմ: Ընտանիքս ալ շուտով պիտի բերեմ հոս:

Որքա՜ն փոքր է աշխարհը:

Ցորեն Ցանող Գամիշլեցի Կարոն Նոր Մեքենայ Կը Շինէ

Արցախ կատարած մեր այցելութեան ընթացքին առիթ ունեցանք հանդիպելու ազատագրուած տարածքի մէջ ապրող Կարոյին: Կարոն փորձառու ցորեն ցանող է եւ այդ մէկը կու գայ իր մեծ հօրմէն: Ընդարձակ դաշտեր կը ցանէ հացահատիկով` ամուր հաստատուելով հայրենի հողին վրայ: Ինքն է խօսողը.

– Հոս վառելանիւթը թանկ է: Եթէ հոս ցորենը ցանենք այնպէս, ինչպէս որ ընդունուած սովորութիւն է` նախ արտը հերկենք, ապա ցորենը սերմենք, որմէ ետք զայն խառնենք հողին, շատ ծախսալից կը դառնայ: Հիմա կը փորձեմ այս երեք աշխատանքները մէկ անգամով կատարել` գործիքները իրար միացնելով եւ խնայելով վառելանիւթը

Միայն կարելի է հիանալ նման հայրենասէր եւ ստեղծագործ հայորդիներով:

Ցամաքային Եւ Ծովային Զօրավարներուն Միջեւ

Հայաստանի անկախութեան առիթով, Հայաստան-Սփիւռք 6-րդ համաժողովի մասնակիցները 21 սեպտեմբերին այցելեցին  Եռաբլուր` յարգանքի իրենց տուրքը մատուցելու  հոն ննջող հայ քաջերու յիշատակին:

Մեզի կ՛ընկերակցէր անգլիահայ բժշկուհի մը որ համաժողովին մասնակիցներէն էր: Երբ Եռաբլուրէն վար կ՛իջնէինք Էջմիածին երթալու համար, բժշկուհին փափաքեցաւ լուսանկարուիլ մեզի հետ գտնուող` Լիբանանէն Զօր. Մանճեանի եւ Չիլիէն ծովակալ Գույումճեանին հետ: Ցամաքային եւ Ծովային զօրավարներով շրջապատուած` բժշկուհին կ՛ուզէր այս նկարը ցոյց տալ անգլիական բանակին մէջ ծառայող իր օդաչու զաւկին

Լաչինի Բարձունքին Բնակարան Կ՛ուզեմ

3 

 

«Թիւֆէնքճեան» հիմնադրամի տնօրէն մեր համագիւղացի Րաֆֆի Տուտագլեանը: Հիւսիսէն- հարաւ ընթացող մեր երկարատեւ ճանապարհին ականատես եղանք «Թիւֆէնքճեան» հիմնադրամին կատարած ազգօգուտ բազմաթիւ ծրագիրներու իրականացման: Ուրիշներու կողքին, հրաշալի աշխատանք տարած էր եւ կը շարունակէր տանիլ այս հիմնադրամը: Բազմաթիւ կրթական, բժշկական եւ համայնքային կարեւորութիւն ունեցող շինութիւններ հիմնովին նորոգուած էին` դիւրացնելով ազատագրուած տարածքներուն մէջ հայորդիներու հաստատումը: Լաչինի շրջանին մէջ նոր հաստատուող մեր հայրենակիցը` բնակարան մը կ՛ուզէր բարձունքին վրայ: Իրաւունք ունէր. չքնաղ էր տեսնել հայրենի լեռները այդ բարձունքէն: Հետաքրքրական էր իմանալ, որ բնակարանի շինութիւնը պիտի կատարէր «հայրենասէր» հիմնադրամը…

Կարօ Փայլան Կը Հարցնէ Մուսա Լեռ-Այնճարի Մասին

4


Համահայկական ժողովի բացումէն օր մը առաջ, կիրակի, 17 սեպտեմբերի երեկոյեան, «Փարաւոն» համալիրի շքեղ սրահին մէջի, պատիւ համաժողովին մասնակցող ներկայացուցիչներուն, Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի նախարարութիւնը խրախճանք մը կազմակերպած էր` գեղարուեստական ճոխ յայտագրով: Բարձր էր բոլոր ներկաներուն տրամադրութիւնը: Խրախճանքի ընթացքին յանկարծ իրարանցում մը ստեղծուեցաւ, երբ թրքական մեճլիսի հայ երեսփոխան Կարօ Փայլան մուտք գործեց սրահ: Ներկաները յոտնկայս եւ ջերմ ծափահարութիւններով դիմաւորեցին Փայլանը: Ամէն մարդ փափաքեցաւ լուսանկարուիլ հայազգի երեսփոխանին հետ: Ես եւ սեղանակիցս ալ ուզեցինք ողջունել զինք: Ամբոխին մէջէն հազիւ կրցանք մօտենալ իրեն եւ ձեռքը սեղմել: Երբ իմացաւ, որ Մուսա լեռ-Այնճարէն ենք, հարց տուաւ.

– Հիմա որ ահաբեկիչները հեռացան Լիբանանի արեւելեան լեռնաշղթայէն, Այնճարը աւելի ապահով դարձա՞ւ: Նեղ պարագային կրնա՞ք դուք ձեզ պաշտպանել: Ես քաջածանօթ եմ Մուսա Լերան անցեալին եւ Վագըֆ գիւղին

Նշանաւոր Մագաղաթները Քանի Մը Յարկ Գետնին ՏակԿը Պահուին

Հիւրերս շշմած են Մատենադարանին մէջ: Սահուն անգլերէնով բացատրութիւններ տուող օրիորդը կէս ժամուան ընթացքին հասցուցած է իրենց տալ սպառիչ տեղեկութիւններ` Մատենադարանին մէջ պահուող կարեւորագոյն մատեաններուն մասին: Այս բոլորէն ետք, երբ իմացան, որ այս մատեանները մեծ գանձեր են հայ ժողովուրդին համար եւ քանի մը յարկ գետնին տակ կը պահուին հաւանական ամէն տեսակի վտանգներէն զերծ մնալու համար, միաբերան գոչեցին.

– Խելքի հասնելիք բան չէ…

Ֆետայիներէն Մասունքներ` «Անդրանիկ»-ի`Թանգարանին Մէջ

Բոլորովին պատահական կերպով տեսայ այս թանգարանը: Այցելելէ ետք «Կոմիտաս»-ի թանգարանը, աչք մը նետեցի գրողներու պանթէոնին, որ շատ բարեկարգ վիճակի մէջ էր` բաղդատմամբ նախկին տարիներուն, ծառուղիի աւարտին նկատեցի «Անդրանիկ»-ի թանգարանը ցոյց տուող նշանը: Մուտք գործելով թանգարան` ականատես եղայ հայ ազատագրական շարժումի նուիրեալ ֆետայիներուն հետ առնչուող բազմաթիւ մասունքներու: Ցուցադրութեան դրուած էին` լուսանկարներ, ձեռագիրներ, քանդակներ, մամուլի հրատարակութիւններ եւ ֆետայիներու անձնական իրերէն նմուշներ: Ուշադրութիւնս գրաւեց դաշոյն մը, որուն վրայ փորագրուած էր «Աղբ. Սերոբ», Սերոբ փաշայի անձնական դաշոյնն էր

Հայկական Ժառանգականութեան Քննութիւն

Փրոֆ. Լեւոն Եպիսկոպոսեանի տարած աշխատանքին ծանօթ էի: Հանդիպած էինք նաեւ քանի մը տարի առաջ: Տեղեակ էի հայկական ժառանգականութեան ծրագրի (Armenian DNA project) մասին, որ նոր շտեմարան մը կը նկատուի այլազան տեղեկութիւններու:

Փրոֆ. Եպիսկոպոսեան հայկական գաւառներու ժառանգականութիւնը կ՛ուսումնասիրէր եւ կը փափաքէր նաեւ մուսալեռցիներուն ժառանգականութիւնը ուսումնասիրել: Կ՛ուզէր արեան նմուշներ առնել զտարիւն մուսալեռցիներէ: Լաւ առիթ էր Երեւանի մէջ գտնուող մուսալեռցիներէ արեան նմուշներ վերցնելու: Օփերայի շէնքին մօտ կը համախմբէր մուսալեռցիներ` այս ծրագրի կարեւորութիւնը շեշտելով: Յոյս կը յայտնէր նաեւ, որ այս քննութիւնները կրնային աւելիով յստակացնել մուսալեռցիներու ծագումը..

Մուսա Լեռցիներու Մէկ Ճիւղը Արցախն Է

Մուսալեռցիներու ծագման մասին կատարուած են բաւական ուսումնասիրութիւններ: Կայ համոզում, որ անոնց մէկ ճիւղը Արցախէն է: Այս տեսակէտը կը հիմնուի լեզուական ուսումնասիրութիւններու վրայ: Կան բաւական բառեր, որոնք կը գործածուին զոյգ բարբառներուն մէջ:

Արցախ կատարած մեր վերջին այցելութեան ընթացքին, կարգ մը բառեր( ամպաշիւր, ճաթըրտուզ, թէյր…) լսեցինք ղարաբաղցիներու բեռնէ, որոնք նոյնութեամբ կը գործածուին Այնճարի մէջ

Ե՞րբ Արժանի Գնահատանքի պիտի Արժանանայ Հայաստանի Ա.Հանրապետութեան Հիմնադիր Արամ Մանուկեանը

5

Եթէ ճիշդ է, որ Արամ Մանուկեանն է Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հիմնադիրը, ապա շատ վիրաւորական է թուրքերէն սորվիլ, թէ ինչպէ՛ս պէտք է յարգել հանրապետութեան հիմնադիրին  յիշատակը: Թուրքիոյ մէջ արդի Թուրքիոյ հանրապետութեան հիմնադիր Մուսթաֆա Քեմալը ի պատուի է ոչ միայն պետական կեդրոններուն մէջ, այլ երկրին մէջ ամէն տեղ` սկսելով կրթական հաստատութիւններէն հասնելով մինչեւ ակումբներն ու հիւանդանոցները:

Ո՞ւր է Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադիրը. աւա՜ղ, Երեւանի քաղաքային գերեզմանատան շիրիմներուն մէջ կորսուած:

Քաջալերական էր իմանալ, որ Երեւանի քաղաքապետութիւնը որոշած է Արամ Մանուկեանի կիսանդրին կանգնեցնել եկող տարի, հանրապետութեան հրապարակին մօտիկ ինչո՞ւ ոչ` հրապարակին վրայ, չես գիտեր:

Մուսա լեռ-Այնճար
1 հոկտեմբեր 2017

Screenshot 2017 11 15 18 50 57

Տէր և Տիկին Հրակ եւ Եւիկ Տումանեան, բախտաւորուած են աղջիկ զաւակով մը Արենի ( 15 Նոյեմբեր, 2017)

Կը շնորհաւորենք Տէր և Տիկին Տումանեանները, ինչպէս նաեւ իրենց հարազատները` այս ուրախ առիթով:

sarkis zeitlian 012016

ՅԱԿՈԲ ԵԱՓՈՒՃԵԱՆ

 

Իբրեւ «Յուսաբեր»-ի խմբագրութեան անդամ, ընկ. Զէյթլեան դաշնակցական գործիչի իր մկրտութիւնը մամուլի բնագաւառին մէջ ստացած ըլլալով՝ բարձրօրէն կը հաւատար դաշնակցական մամուլի դերակատարութեան, ոչ միայն հայ հասարակութեան գաղափարական ու ազգային-քաղաքական ուղի ջամբելու տեսակէտէն, այլեւ՝ մեր մշակութային արժէքներու պահպանման ու զարգացման, ինչպէս նաեւ հայերէն լեզուամտածողութեան ճշգրիտ կիրարկման գծով:

Քաջ գիտէր, որ Դաշնակցութեան գաղափարական ու քաղաքական գիծերու անշեղ պահպանումը մամուլին ու մամլոյ աշխատակիցներուն պարտականութիւնն է, որ՝ դաշնակցական մամուլի յատկանիշներէն մէկը խօսքի ազատութիւնն է, այնքան ատեն որ հիմնական շեղումներ չեն կատարուիր՝ իյնալով այլ հոսանքներու կամ ոեւէ մտաւորականի մտածողութեան ազդեցութեան տակ:

Ատոր համար ալ անուղղակիօրէն մեր մամուլի վերահսկողութիւնը կը կատարէր, յատկապէս՝ օտար լեզուներէ թարգմանուած լուրերու եւ յօդուածներու լեզուական շեղումներն ու գաղափարները մատնանիշ ընելով:

ՀՅԴ Մամլոյ դիւանին կազմաւորումէն շատ առաջ, երբ տակաւին «Ազդակ»-ի խմբագրութիւնը կը վարէր, ընկ. Սարգիս «Զաւարեան»-ի վարչութենէն խնդրած էր, որ մամուլի աշխատակիցներ պատրաստելու համար փոքրաթիւ խմբակ մը սկսի յօդուածներ գրել:

Այդ խմբակին մաս կը կազմէի նաեւ ես: Մեր պարտականութիւնը պիտի ըլլար ազգային հարցերու մասին ամէն շաբաթ յօդուած մը պատրաստել: Այդ ծիրէն ներս լիբանանահայ կեանքը յուզող հարցի մը մասին յօդուած մը գրեցի, որ ոչ միայն «Ազդակ»-ի մէջ լոյս տեսաւ, այլեւ որուն համար պատուագին մը ստացայ:

Ըստ երեւոյթին, ընկ. Սարգիսը յօդուածս հաւնած էր, որովհետեւ ժամանակ մը ետք ընկ. Յակոբ Իսկէնտէրեանը, որ ԿԿ-ի գործավարն էր, հետս խօսելով՝ ըսաւ. «Ընկ. Սարգիսը երկրորդ յօդուածդ կը սպասէ եւ կ’ըսէ, որ շատ ուշացուցիր»:

Ընկ. Սարգիսի խօսքերէն շոյուած էի, սակայն համալսարան, գործ եւ միութենական պարտաւորութիւններ թոյլ չէին տար, որ շաբաթական դրութեամբ յօդուած գրեմ: Յայտնապէս ընկ. Սարգիսը չգրելուս պատճառը իմանալու համար եւ զիս նեղ կացութեան չմատնելու իր շրջահայեացութենէն մեկնած՝ ընկ. Իսկէնտէրեանին վստահած էր այդ պարտականութիւնը:

Ընկ. Իսկէնտէրեանին կացութիւնս բացատրեցի:

Գրած յօդուածիս համար ստացած պատուագինը իբրեւ «Ազդակ»ի նուէր վերադարձուցի եւ այդպէս ալ յօդուածագիր չդարձայ:

Հետագային, իբրեւ ՀՅԴ Մամլոյ դիւանի պատասխանատու՝ ընկ. Զէյթլեան կարեւոր դեր ունեցաւ դաշնակցական խմբագիրներ, յօդուածագիրներ ու մամուլի աշխատակիցներ պատրաստելու աշխատանքին մէջ: Յարութիւն Քիւրքճեան, Վազգէն Էթիեմեզեան, Կարօ Յովհաննէսեան, Նազարէթ Պէրպէրեան, Վաչէ Բրուտեան, Սեդօ Պոյաճեան, Յակոբ Բագրատունի, Գօգօ Աչըգեան, Շահան Գանտահարեան եւ ուրիշներ թրծուեցան ընկ. Զէյթլեանի անմիջական շունչին տակ:

Իբրեւ «Ազդակ Շաբաթօրեակ-Դրօշակ»-ի խմբագիր՝ իր ստորագրած խմբագրականներով ընկ. Սարգիսը ջանաց հոգեփոխել հայ զանգուածները, յատկապէս գաղափարապաշտ երիտասարդութիւնը, անոնց ներշնչելով գիտակից մարտունակութեան ոգի, ազգային ինքնաճանաչում, զարգացնելով հայկական արեւելումով, իր խօսքերով` «Արմենիզմ»-ով առաջնորդուելու գաղափարը` ի խնդիր հայ ժողովուրդի գոյատեւման ու ազատ, անկախ եւ ինքնիշխան ապրելու կամքին:

Ընկ. Սարգիսին համար Հայաստանի, հոգ չէ թէ՝ խորհրդային, գոյութիւնը, բարգաւաճումն ու ազգային արժէքներով զարգացումը կարեւոր նշանակութիւն ունէին, որովհետեւ զայն կը նկատէր ապագայ ազատ, անկախ ու միացեալ Հայաստանի հիմնաքարը: Համայնավար գաղափարաբանութիւնը չէր բաժներ ան, դէմ էր խորհրդային կարգերուն, որոնք կապտած էին Հայաստանը եւ հայ ժողովուրդի նկատմամբ կը տանէին ռուսացման քաղաքականութիւն. այնուհանդերձ, կ’ուրախանար Հայաստանի գիտական, մշակութային ու հանրօգուտ նուաճումներով: Մօտէն կը հետեւէր Հայաստանի իրադարձութիւններուն, իրազեկ էր անոնց՝ շնորհիւ հայրենի կարգ մը մտաւորականներու եւ ազգայնական տարրերու հետ իր ստեղծած կապերուն:

Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի սկիզբի տարիներուն, շրջաններու կոմիտէներուն եւ ԼԵՄ-ի վարչութիւններուն կազմակերպութեամբ, հայկական թաղերու պաշտպանութիւնը ստանձնած տղոց ու շրջանի բնակչութեան համար յատուկ դասախօսական շարքեր կազմակերպուեցան ազգային, գաղափարական թէ Լիբանանի քաղաքական հարցերը շօշափող նիւթերու շուրջ:

Այդ դասախօսութիւններու ծիրէն ներս, «Աղբալեան» կոմիտէի նախաձեռնութեամբ, որոշուեցաւ, որ ընկ. Սարգիսը Ժիւնիի շրջանի հայութեան դասախօսութիւն մը տայ:

1976-ի սկիզբը ըլլալու էր, այսպէս կոչուած՝ «Պանդոկներու պատերազմ»-ի օրերուն, ընկ. Սարգիսին բնակարանը պանդոկներու շրջանին մօտակայքը գտնուելուն` ընտանիքով փոխադրուած էր Արեւելեան Պէյրութ եւ կը մնար Հըրշ Թապեթ, ընկ. Պարգեւ Պասմաճեանին բնակարանը:

Իբրեւ Ժիւնիի ՀՄԸՄ-ի ակումբի վարչութեան մօտ «Աղբալեան» կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեկոյեան մօտ գացի ընկ. Սարգիսը առնելու: Ճամբու ընթացքին ընկ. Սարգիսին ներկայացուցի մեր ազգային կեանքէն քիչ մը մեկուսացած այդ գաղութը, որ Պէյրութէն հեռու՝ հոն հաստատուած էր 30-ականներու սկիզբը, ժամանակի ընթացքին մերուած՝ շրջանի տեղայնական նկարագրով բնակչութեան հետ, քաղքենիացած, որոնցմէ ոմանք նոյնիսկ հայերէնով դժուար կ’արտայայտուէին:

Ընկ. Սարգիսի առաջին այցելութիւնն էր Ժիւնիի ակումբ: Ան իր դասախօսութիւնը սկսաւ պատին վրայ գրելով «Մարդ» բառը եւ ներկաներէն խնդրեց, որ կարդան հակառակ ուղղութեամբ` «դրամ», բացատրելու համար, որ ներկայիս ընկերութիւնը մարդ անհատը կ’արժեւորէ` գնահատելով անոր ունեցած նիւթեղէն հարստութիւնը եւ ոչ թէ՝ անոր իմացական կարողութիւնը:

Ընկ. Սարգիսի համար ներկայի աշխարհը դարձած էր մրցադաշտ` երկու ձեւի աշխարհակալութեանց միջեւ. մէկը` արեւելքի մէջ համայնավար աշխարհակալութիւնը խորհրդային կարգերով, իսկ երկրորդը` արեւմուտքի մէջ, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու գլխաւորութեամբ, դրամատիրական կարգերով: Ըստ ընկ. Սարգիսին, երկու աշխարհակալութիւններ, որոնք տարբեր միջոցներով եւ եղանակներով կը շահագործեն մարդ անհատն ու փոքր ազգերը՝ հաստատելով իրենց բացարձակ տիրապետութիւնը: Ան դէմ էր մարդուն կողմէ մարդու շահագործումին, անհատական ըլլայ ան թէ հաւաքական, պետական դրամատիրութեան կողմէ ըլլայ ան թէ անհատական դրամագլուխի: Ընկ. Սարգիսին համար մարդը բացարձակ արժէք էր, այդ սկզբունքով ալ դէմ էր մարդու եւ քաղաքացիի հիմնական ազատութիւններու ամէն ձեւի կաշկանդումին: Մարդ անհատի, ազգային հաւաքականութիւններու եւ առհասարակ մարդկային ընկերութեան ընկերատնտեսական ու քաղաքական ազատագրումի ուղին ընկերվարական գաղափարախօսութեան մէջ կը տեսնէր: Իրեն համար ընկերվարութիւն կը նշանակէր՝ ազատութիւն կեանքի բոլոր մարզերուն մէջ եւ ընկերային արդարագոյն կարգերու տակ կը նշանակէր՝ ժողովրդավարութիւն իր լայն իմաստով իբրեւ բազմամտածողութեան տէր համակարգ ու այլատար ընկերային դրութիւն, որ կը յանգի բոլոր ազգերու ազատագրութեան եւ խաղաղ, ազատ ու իրաւահաւասար համակեցութեան` համաշխարհային մակարդակի վրայ:

Որքան որ մարդը, նոյնքան ալ ընտանիքը, մանաւանդ՝ հայ ընտանիքը, ընկ. Սարգիսին համար հիմնական արժէք ու կարեւոր գործօն էր: Ընտանիքը ազգի մը հիմնաքարը կը նկատէր, որուն գոյութեան պէտք էր գուրգուրալ, որովհետեւ կը հաւատար, որ անհատը իր բարոյական, կենցաղավարական ու իմացական դաստիարակութիւնն ու ընկերային եւ ազգային հետաքրքրութիւններու շուրջ կազմաւորումը կը ստանայ ընտանեկան յարկին տակ ու այդ գծով կը կարեւորէր ծնողքին` մանաւանդ հայ հօր դերը, որ սովորութիւններուն, բարքերուն ու աւանդներուն պահապանն է:

Իր համոզումով, հայ ընտանիքը կը տկարանայ ոչ միայն անոր համար, որ օտարը կը մտնէ հայ տան սեմէն ներս, այլ մանաւանդ` օտար բարքերը: Հայ ընտանիքը կը տկարանայ որակական իմաստով՝ իբրեւ ազգը բաղկացնող ընկերային եւ ազգային առողջ օղակ:

Հոկտեմբեր 2017-Մոնրէալ
(Շար. 3)

IMG 6942

Կիրակի 12 Նոյեմբեր 2017-ին Այնճարի Ս. Պօղոս եկեղեցւոյ մէջ, Ս. պատարագի աւարտին տեղի ունեցաւ հոգեհանգստեան պաշտօն` ի յիշատակ հաստատութեան հիմնադիր եւ ազգային բարերար Միհրան Գարակէօզեանի եւ իր ընտանիքի անդամներուն` Զապէլ, Լէյլա եւ Հաուըրտ Գարակէօզեաններու:

Սուրբ Պատարագին յաջորդեց Այնճարի «Գ. Կիւլպէնկեան» սրահէն ներս հաւաք մը, ներկայութեամբ զոյգ համայնքներու հոգեւոր պետերուն` Աշոտ Ա. քհնյ. Գարագաշեան եւ պատուելի Յակոբ Աքպաշարեան, Լիբանանի «Գարակէօզեան» հիմնարկի տնօրէն Սերոբ Օհանեան եւ անձակազմ, Այնճարի քաղաքապետ Վարդգէս Խօշեան, ՀՅԴ «Կարմիր լեռ» կոմիտէութեան անդամները, ԼՕԽ-ի «Ախթամար» մասնաճիւղի վարչութեան անդամները, Այնճարի վարժարաններու տնօրէնները եւ Այնճարի «Գարակէօզեան» հաստատութեան պաշտօնէութիւնը:

Բարի գալուստի խօսք արտասանեց Լիբանանի «Գարակէօզեան» հիմնարկի տնօրէն Սերոբ Օհանեան եւ հակիրճ տողերու մէջ ներկայացուց հաստատութեան պատմականն ու մինչեւ օրս կատարած մարդասիրական ծառայութիւնները: Ան շեշտեց, որ հիմնարկի նպատակն է հայ երեխային ու ընտանիքին առողջ եւ ուրախ պահելը:

Ապա, խօսք առաւ Այնճարի քաղաքապետ Վարդգէս Խօշեան, որ ըսաւ. «Մենք Այնճարի մէջ, բոլորս անխտիր, այս հաստատութեան բարերարական արժանիքը մեր մորթին վրայ զգացած ենք, որ եղաւ մեր կողքին իր լաւագոյն բժիշկներով:»

Խօսք առաւ նաեւ Այնճարի «Յառաջ» Գ. Կիւլպէնկեան վարժարանի տնօրէն Պրն. Արմէն Թաշճեան, որ շեշտեց  «Գարակէօզեան» հաստատութեան բարերարական արժանիքի անհրաժեշտութիւնը մեր կեանքերուն մէջ: Ան շարունկեց. «Այս հաստատութիւնը վերանորոգ հաստատութիւն է, օրուայ մարտահրաւէրներուն ընդառաջող:» Ան աւարտեց մաղթելով որ շարունակական մնայ հաստատութեան երթը:

Տոքթ. Ժան Սալմանեան ըսաւ. «Միայն մեծ հոգի ունեցողն է որ շնորհակալութիւն կը յայտնէ իրեն օգտակար գտնուող անձին, եւ գնահատանքի այս ոգին մենք կը գտնենք մեր հայ համայնքին մէջ:» Ան շնորհակալութիւն յայտնեց քաղաքապետութեան,Այնճարի հոգեւոր հայերուն, տնօրէններուն ու աշակերտութեան, որոնք ներկայ գտնուեցաւ եւ իրենց յարգանքի տուրքը մատուցեցին նուիրեալ այս ընտանիքի անդամներուն յիշատակին:

Պատուելի Յակոբ Աքպաշարեան խօսք առնելով ըսաւ, «Գարակէօզեան հաստատութիւնը պահելով իր առաքելութիւնը, օրուան պէտքերը նաեւ կը գոյացնէ: Կրթական մարզի մէջ ներխուժելու իրագործումով, Գարակէօզեան հաստատութիւնը կը դառնայ օրինակ բոլոր հաստատութիւններուն, որովհետեւ այլեւս հայ մանուկը պէտք ունի նկատելու իր անձնաւորութեան մէջի մանրամասնութիւնները եւ ասոր մէջ Գարակէօզեանը շատ օգտակար կը դառնայ մեզի՝ մտահոգուելով հայ մանուկին ու աշակերտին հոգեկան աշխարհին մասին:»

Նաեւ, խօսք առաւ Տոքթ. Խաժակ Այնթապեան, որ նշեց, թէ Գարակէօզեան հաստատութիւնը հիմնական պատճառներէն մէկը եղած է անոր բժշկութեան մարզին մէջ աշխատելու, երախտագիտութիւնը յայտնելով հաստատութեան:

Աշոտ Ա. քհնյ. Գարագաշեան պահպանիչով եզրափակեց հաւաքը:

IMG6959
IMG6957
IMG6956
IMG6953
IMG6954
IMG6948
IMG6951
IMG6945
IMG6944
IMG6943
IMG6941
IMG6942

IMG 20171113 WA0014

Տէր և Տիկին Խաչիկ եւ Ազատիկ Թազեան, բախտաւորուած են աղջիկ զաւակով մը Էլիզա Վանա (10 Նոյեմբեր, 2017)

Կը շնորհաւորենք Տէր և Տիկին Թազեանները, ինչպէս նաեւ իրենց հարազատները` այս ուրախ առիթով:

LOGO en